नेपालको इतिहासमा केही यस्ता पात्र छन्, जसको नामसँगै शक्ति, साहस, युद्ध, राजनीति र रहस्य जोडिएर आउँछन्। भीमसेन थापा त्यस्तै एउटा नाम हो। गोरखाको सामान्य भारदारी परिवारबाट उठेर नेपालको राज्यसत्ताको सर्वोच्च केन्द्रमा पुगेका भीमसेन थापाले करिब तीन दशकसम्म नेपालको शासन सञ्चालनमा…
नेपालको भौगोलिक अस्तित्व र राष्ट्रिय पहिचानको जग खोज्दै जाँदा हामी १८औँ शताब्दीको राजनीतिक परिदृश्यमा पुग्छौँ। साना-साना बाइसे, चौबिसे, मल्ल र किरात राज्यहरूमा विभाजित हिमाली भूभागलाई एउटै सुदृढ र विशाल राष्ट्रमा गाँस्ने ऐतिहासिक कार्य शाहवंशको नेतृत्वमा सम्भव भएको थियो। गोर्खाका राजा…
नेपालमा सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रको स्थापनासँगै देशको सर्वोच्च संवैधानिक पदका रूपमा ‘राष्ट्रपति’ प्रणालीको सुरुवात भयो। वि.सं. २०६५ (सन् २००८) मा राजतन्त्रको अन्त्य भएपछि नेपालले राष्ट्राध्यक्षका रूपमा राष्ट्रपति पाउने व्यवस्था बनेको हो। यस लेखमा नेपालका पूर्व राष्ट्रपतिहरूको व्यक्तिगत जीवन, राजनीतिक यात्रा, कार्यकाल…
हामी कसैको घर खोज्नुपर्दा टोल, गल्ली वा घर नम्बर सोध्छौँ। तर सोच्नुहोस् त, विशाल महासागरको बीचमा एउटा जहाज फस्यो वा अथाह मरुभूमिमा कोही हरायो भने त्यहाँ न त कुनै गल्ली हुन्छ, न त कुनै चोक। त्यस्तो अवस्थामा उनीहरूले आफ्नो सही…
विश्वभरिका साथै नेपालमा रहेका मुस्लिम समुदायले आज आफ्नो सबैभन्दा ठूलो र पवित्र पर्वहरूमध्ये एक—ईद-उल-अजहा (जसलाई आमभाषामा बकर-ईद पनि भनिन्छ)—हर्षोल्लासका साथ मनाउँदैछन्। यो पर्व हिजरी संवत (इस्लामिक क्यालेन्डर) को अन्तिम महिना ‘जुल हिज्जा’ को १० औं दिनमा मनाइन्छ। यो केवल एउटा…
नेपाल सरकारको नेतृत्व श्री वालेन्द्र शाहले प्रधानमन्त्रीका रूपमा गरिरहनुभएको छ। प्रधानमन्त्रीको प्रत्यक्ष रेखदेख र नियन्त्रणमा रहने मुख्य मन्त्रालयहरू यस प्रकार छन्: क्र.स. नाम पद मन्त्रालय १ श्री वालेन्द्र शाह प्रधानमन्त्री रक्षा २ डा.स्वर्णिम वाग्ले मन्त्री अर्थ ३ श्री शिशिर खनाल…
नेपालको राजनीतिमा एउटा नयाँ युगको सूत्रपात गर्दै बहुआयामिक व्यक्तित्वका धनी इन्जिनियर तथा र्यापर बालेन्द्र शाह (बालेन) देशको ४०औँ प्रधानमन्त्रीका रूपमा नियुक्त भएका छन्। सन् २०२६ को आम निर्वाचनमा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) ले सानदार बहुमत हासिल गरेपछि मात्र ३५ वर्षको…
बौद्धनाथ स्तुपको पूर्ण इतिहास: आँसुको थोपादेखि ‘खास्ती’ सम्मको दुर्लभ यात्रा काठमाडौं उपत्यकाको मुटुमा अवस्थित बौद्धनाथ स्तुप केवल एउटा धार्मिक स्मारक मात्र होइन, यो करुणा, संकल्प र कल्पौँ पुरानो इतिहासको जीवित स्वरूप हो। ३६ मिटर व्यास र विशाल मण्डला संरचना भएको…
हिमाली समुदायको महान् पर्व: ग्याल्पो ल्होसारको महत्त्व र विशेषता काठमाडौँ, नेपाल – ‘ल्हो’ को अर्थ वर्ष र ‘छार’ को अर्थ नयाँ भन्ने बुझिन्छ। तसर्थ, ल्होसारको शाब्दिक अर्थ नै नयाँ वर्ष हो। नेपालको हिमाली क्षेत्रमा बसोबास गर्ने शेर्पा, तामाङ, गुरुङ, भोटे…
नेपाली संस्कृति र सनातन हिन्दू धर्मको मुटुमा बसेको पर्व हो— महाशिवरात्रि। फाल्गुन कृष्ण चतुर्दशीको कालो रात, जसलाई वर्षकै सबैभन्दा अँध्यारो रातमध्ये एक मानिन्छ, त्यही रातमा ‘शिव’ नामक ज्योतिको प्रादुर्भाव हुनु आफैंमा एउटा रहस्यमयी र अर्थपूर्ण संयोग हो। शिवको अर्थ ‘कल्याण’…
