नेपालको इतीहास

नेपालको इतीहासमा भएका मुख्य घटनाक्रम

इतिहास देखी वर्तमान समय सम्मको नेपालको संवैधानिक विकासक्रम

राणा शासनको अन्त्यतिर २००४ साल माघ १४ का दिन राणा प्रधानमन्त्री पद्म शमशेरले जारी गरेको नेपाल सरकारको वैधानिक कानुन नै नेपालको पहिलो संविधान हो । यसअघि नेपालको इतिहासमा कुनै पनि लिखित वा अलिखित संविधानको रूपरेखा पाइँदैन । नेपालको संवैधानिक विकासलाई निम्नानुसार उल्लेख गर्न सकिन्छ । नेपाल सरकारको वैधानिक कानुन, २००४ यो नेपालको पहिलो संविधान हो …

इतिहास देखी वर्तमान समय सम्मको नेपालको संवैधानिक विकासक्रम Read More »

इतिहास देखी वर्तमान समय सम्मको नेपालको राजनीतिक विकासक्रम

पृथ्वीनारायण शाह गोरखाको राजा हुँदा भारतमा इष्ट इण्डिया कम्पनीको नाममा अंग्रेज सरकारको स्थापना र विस्तार भैरहेको थियो । विगतको एकीकृत नेपाल विविध कारणले बाइसे चौबीसे राज्यमा विभाजित भई एक आपसमा शत्रुतापूर्ण व्यवहार र युद्धमा सीमित थिए ।एकातर्फ देशको राष्ट्रिय अखण्डता सङ्कटमा थियो भने अर्कोतर्फ आर्थिक विकास अवरुद्ध थियो । यस चुनौतीपूर्ण घडीमा पृथ्वीनारायण शाहले राष्ट्रिय …

इतिहास देखी वर्तमान समय सम्मको नेपालको राजनीतिक विकासक्रम Read More »

नेपाल र चीन–तिब्बत सम्बन्धका ऐतिहासिक सन्धि सम्झौताहरू

नेपालको तिब्बत र चीनसँग ज्यादै पुरानो सम्बन्ध रहेको छ । लिच्छविकालीन ठकुरी राजा अंशुवर्माको समयदेखि सुदृढ बन्दै आएको नेपाल–चीन–तिब्बत सम्बन्ध पछिका वर्षहरूमा अझ सुदृढ बन्दै आएको पाइन्छ । नेपाल–चीन–तिब्बतबीच सन् १७८८, सन् १७९१ र सन् १८५५ मा गरी तीनपटक ठूला युद्धहरू भए । प्रथम युद्ध वि.सं. १८४६ जेठ (सन् १७८९ जुन २) मा भएको केरूङ …

नेपाल र चीन–तिब्बत सम्बन्धका ऐतिहासिक सन्धि सम्झौताहरू Read More »

नेपाल भारत सम्बन्धका ऐतिहासिक सन्धि सम्झौताहरू

सुगौली सन्धि नेपाल सरकारले सन् १८१५ मे २८ मा गुरू गजराज मिश्र एवं चन्द्रशेखर उपाध्यायलाई आफ्नो प्रतिनिधि बनाएर कम्पनी सरकारको प्रतिनिधि ब्राडशासित सन्धिवार्ता चलाउन सुगौली पठाएको थियो । तर ब्राडशाले राखेको कठिन शर्तले गर्दा नेपालले सन्धिवार्ता चलाउन अस्वीकार गरेपछि यो वार्ता असफल भएको थियो । नेपाललाई सबभन्दा बढी आपत्ति रेसिडेन्ट राख्ने कुरामा थियो, किनभने अङ्ग्रेज …

नेपाल भारत सम्बन्धका ऐतिहासिक सन्धि सम्झौताहरू Read More »

नेपालको इतिहास देखी हालसम्मका प्रधानमन्त्रीहरू

नेपालमा १८६३ देखी हालसम्मका प्रधानमन्त्रीहरू र तिनिहरूको समयावधी सहित । क्र.स  नाम समयावधि (वि.सं.) १ भिमसेन थापा १८६३–१८९४ २ रङ्गनाथ पौडेल १८९४–१८९५ ३ पुष्कर शाह १८९५–१८९६ ४ रणजङ्ग पाण्डे १८९६–१९०० ५ माथवरसिंह थापा १९००–१९०२ ६ फत्तेजङ्ग शाह १९०२–१९०३ ७ जङ्गबहादुर राणा १९०३–१९०६ ८ बमबहादुर राणा १९०६–१९०७ ९ जङ्गबहादुर राणा १९०७–१९३३ १० रणोद्दीप सिंह १९३३–१९४२ ११ …

नेपालको इतिहास देखी हालसम्मका प्रधानमन्त्रीहरू Read More »

नेपालका इतिहासमा शाहवंशीय राजाहरू

  क्र.सं. राजाहरू समयावधि १ पृथ्वीनारायण शाह १७९९–१८३१ २ प्रतापसिंह शाह १८३१–१८३४ ३ रणबहादुर शाह १८३४–१८५५ ४ गीर्वाणयुद्ध शाह १८५५–१८७३ ५ राजेन्द्र विक्रम शाह १८७३–१९०४ ६ सुरेन्द्र विक्रम शाह १९०४–१९३८ ७ युवराज त्रैलोक्य वीर विक्रम शाह राजकुमार हुदैँ नै मृत्यु ८ पृथ्वी वीर विक्रम शाह १९३८–१९६८ ९ त्रिभुवन वीर विक्रम शाहदेव १९६८–२०११ १० महेन्द्र वीर …

नेपालका इतिहासमा शाहवंशीय राजाहरू Read More »

नेपालकाे ईतिहासमा घटेका मुख्य पर्वहरूकाे संक्षेपमा चिनारी

कोत पर्व : नेपालको ईतिहासमा कोत पर्वको त्यस समयमा महारानी राज्यलक्ष्मी र प्रधानमन्त्री फत्तेजंग शाह थिए । महारानी राज्यलक्ष्मीका प्रिय पात्र मन्त्रीपरिषदका सदस्य गगन सिंहको वि.स. १९०३ भाद्र ३ गते रहस्यमय हत्या भएको थियो  । सोही हत्या पत्ता लगाउन महारानी को आदेश बमोजिम वि.स. १९०३ असोज २ गते शनिबार राती सबै भारदारहरुलाई कोतको पटाङ्गिनीमा जम्मा …

नेपालकाे ईतिहासमा घटेका मुख्य पर्वहरूकाे संक्षेपमा चिनारी Read More »

नेपालमा राणाशासन काल र तिनकाे मुख्य याेगदान

बालनरसिंह कुँवरका छोरा जंगबहादुर कुँवरले कोतपर्वपछि राज्य शासन हत्याए । भण्डारखाल पर्व र अलौ पर्वपछि जंगबहादुर शक्तिशाली बने र लमजुङ र तनहुँको  श्री ३ बने र राणा शासनको जग हाले । नेपालकाे इतिहासमा रक्तपातपूर्ण र लज्जात्मक षडयन्त्रकाे रूपमा काेतपर्व रहेकाे छ । अनिश्चीत र भद्रगोल राजनैतिक पृष्ठभुमिमा शक्ति लोलुप जंगवहादुरले रचेका हत्याकाण्ड कोतपर्वमा अनेकाैँ देश …

नेपालमा राणाशासन काल र तिनकाे मुख्य याेगदान Read More »

आधुनिक काल, शाहवंशको परिचय, पृथ्वीनारायण शाह र नेपाल एकीकरण अभियान

आधुनिक नेपालको राजनीतिक इतिहास वि.स. १८२५ (ई.स.१७६८) देखि प्रारम्भहुन्छ । शाहवंशीय राजा पृथ्वीनारायण शाहले उपत्यका विजय प्राप्त गरेपछि नै आधुनिक काल सुरु भएको मानिँदै आएको छ । नेपालको आधुनिक इतिहास र भूगोलका प्रवर्तक पृथ्वीनारायण शाहले आफ्ना दिव्य उपदेशमा ‘मेरा साना दुखले अज्र्याको मुलुक होइन चार वर्ण छत्तीस जातको फूलबारी हो सबैलाई चेतना भया’ भन्ने एक्ताबोधको …

आधुनिक काल, शाहवंशको परिचय, पृथ्वीनारायण शाह र नेपाल एकीकरण अभियान Read More »

मल्ल राजाहरूका मुख्य कृतिहरू

जयस्थिति मल्ल पेसागत हकहितको संरक्षण, जग्गालाई अब्बल, दोयम, सिम र चाहार गरी ४ भागमा विभाजन, घर, जमिन बेचविखन गर्न र बन्धक राख्न पनि पाइने व्यवस्था; माना, पाथी, ढक तराजुमा सुधार, चारवर्ण छत्तीस जातको सामाजिक व्यवस्था, जातीय पेसा र पहिरनको व्यवस्था, गोपाल राजवंशावलीको रचना । यक्ष मल्ल भक्तपुर तौमडी टोलको मन्दिर, दत्तात्रय मन्दिर, यक्षश्वर मन्दिर, ललितपुरको …

मल्ल राजाहरूका मुख्य कृतिहरू Read More »