नेपालको पहिलो निजी बैंक नबिल बैंकको इतिहास, वर्तमान र उपलब्धिहरू

परीचय

नबिल बैंक नेपालको पहिलो निजी क्षेत्रको वाणिज्य बैंक हो। सन् १९८४ (वि.सं. २०४१) मा स्थापना भएको यो बैंकले नेपालमा आधुनिक बैंकिङ सेवाको सुरुवात गरेको मानिन्छ। “International Standard” को बैंकिङ सेवा र बलियो नेटवर्कको कारण यो नेपालको सबैभन्दा विश्वासिलो बैंकहरू मध्ये एक हो। ३८ वर्षभन्दा लामो अनुभव र देशभर फैलिएको फराकिलो नेटवर्कका साथ, नबिल बैंकले व्यक्तिगत बचतदेखि ठूला परियोजनामा लगानी गर्नेसम्मका स्तरीय वित्तीय सेवाहरू प्रदान गर्दै आएको छ। यसको nBank एपमार्फत ग्राहकले अत्याधुनिक डिजिटल बैंकिङको अनुभव लिन सक्छन । नविल बैंक नेपालको बैंकिङ इतिहासमा एउटा कोसेढुङ्गा हो।

📜 इतिहास (History)

स्थापना (१२ जुलाई, १९८४ / २०४१ साल): बैंकको स्थापना ‘नेपाल अरब बैंक लिमिटेड’ (Nepal Arab Bank Limited) को नाममा भएको थियो। यो संयुक्त उपक्रम (Joint Venture) मा स्थापित नेपालको पहिलो निजी क्षेत्रको वाणिज्य बैंक थियो, जसमा दुबई बैंक लिमिटेड (UAE) को संयुक्त लगानी रहेको थियो। यसले नेपालमा आधुनिक बैंकिङको सुरुवात गर्‍यो।
पायोनियरिङ (Pioneering): नबिल बैंकले ढड्डा (ledger) हटाएर कम्प्युटरबाट सेवा दिने, क्रेडिट कार्ड, एटीएम (ATM), र डेबिट कार्ड जस्ता नवीनतम उत्पादन र प्रविधिहरू नेपालमा भित्र्याउन नेतृत्व गर्‍यो।
नाम परिवर्तन (२००२): संयुक्त अरब इमिरेट्सका लगानीकर्ता बाहिरिएपछि बैंकको बहुमत स्वामित्व नेपाली लगानीकर्ता, मुख्यतः विनोद चौधरीको परिवार, मा आयो र यसको नाम परिवर्तन गरी ‘नबिल बैंक लिमिटेड’ राखियो।
शेयर सूचीकरण: बैंक स्थापनाको केही समयपछि नै नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (NEPSE) मा सूचीकृत भयो (१९८५ नोभेम्बर २४)।

📈 प्रमुख उपलब्धि र कदमहरू

मर्जर (Merger): सन् २०२२ (जुलाई) मा नबिल बैंकले नेपाल बंगलादेश बैंक (Nepal Bangladesh Bank – NBB) लाई एक्वायर (Acquire) गरी थप बलियो बन्यो।
डिजिटल बैंकिङ (Digital Banking): बैंकले प्रविधिलाई उच्च प्राथमिकता दिँदै ‘नबिल डिजि बैंक’ जस्ता अवधारणाहरू ल्याएको छ, जसले ग्राहकहरूलाई समय र स्थानको सुविधा अनुसार बैंकिङ सेवा उपभोग गर्न सक्षम बनाउँछ।
दिगो बैंकिङ (Sustainable Banking): बैंकले हालका वर्षहरूमा दिगो विकासमा बैंकिङको भूमिकालाई जोड दिँदै वातावरण संरक्षण, हरित प्रविधिमा लगानी र सामाजिक-आर्थिक विकासलाई प्रवर्द्धन गर्ने परियोजनाहरूमा ध्यान केन्द्रित गरेको छ।
उत्पादनहरू: नबिलले व्यक्तिगत बैंकिङ, कर्पोरेट बैंकिङ, रेमिट्यान्स (Remittance), व्यापार वित्त (Trade Finance) र ट्रेजरी सेवाहरूका साथै मोबाइल र इन्टरनेट बैंकिङ जस्ता डिजिटल माध्यमहरू मार्फत बैंकिङ सेवाहरू प्रदान गर्दछ।

🏦 नबिल बैंकको मर्जर/एक्विजिसनको इतिहास

नबिल बैंकले नेपाल बंगलादेश बैंक (Nepal Bangladesh Bank – NBB) लाई एक्वायर (प्राप्ति) गरेको हो।

बैंकको नाम: नेपाल बंगलादेश बैंक लिमिटेड (Nepal Bangladesh Bank Limited – NBB)
समझौता: २०७८ पौष २९ गते (जनवरी १३, २०२२) मा प्रारम्भिक समझदारीपत्र (MOU) मा हस्ताक्षर भएको थियो।
अन्तिम स्वीकृति: नेपाल राष्ट्र बैंक (NRB) ले २०७९ असार २७ गते (जुलाई ११, २०२२) मा अन्तिम स्वीकृति दियो।
एकीकृत कारोबार सुरु: २०७९ असार २७ गते (जुलाई ११, २०२२) देखि नबिल बैंक लिमिटेडको नामबाट एकीकृत कारोबार सुरु भएको थियो।
यो मर्जर नभई प्राप्ति (Acquisition) थियो, जहाँ नबिल बैंकले नेपाल बंगलादेश बैंकको सम्पूर्ण सम्पत्ति र दायित्वहरू (Assets and Liabilities) आफ्नो स्वामित्वमा लिएर एकीकृत कारोबार सुरु गर्‍यो।
स्वाप रेसियो (Swap Ratio): यस एक्विजिसनमा नेपाल बंगलादेश बैंकको १०० कित्ता शेयर बराबर नबिल बैंकको ४३ कित्ता शेयर हुने गरी स्वाप रेसियो निर्धारण गरिएको थियो ( $१००:४३$ )।
प्रभाव: यो एक्विजिसन नेपालको बैंकिङ क्षेत्रको इतिहासमा सबैभन्दा ठूला वित्तीय कारोबारहरू मध्ये एक हो र यसले नबिल बैंकलाई चुक्ता पूँजी, व्यवसायको आकार र शाखा सञ्जालको हिसाबले नेपालको सबैभन्दा ठूलो निजी क्षेत्रको वाणिज्य बैंक बनाउन महत्त्वपूर्ण योगदान पुर्‍यायो।

हाल नबिल बैंकले अन्य कुनै पनि ‘क’ वर्गका वाणिज्य बैंकलाई एक्वायर वा मर्ज गरेको छैन।

१. मुख्य विवरण (Key Highlights)

विवरण (Particulars)	जानकारी (Details)
📅स्थापना (Established)	सन् १९८४ जुलाई (वि.सं. २०४१)
🔠प्रकार (Type)	‘क’ वर्गको वाणिज्य बैंक (Class ‘A’ Commercial Bank)
🏠प्रधान कार्यालय (Head Office)	नबिल सेन्टर, दरबारमार्ग, काठमाडौं
👨🏻‍💼सीईओ (CEO)	मनोज कुमार ज्ञवाली (Manoj Kumar Gyawali)
📍शाखाहरू (Branches)	२६८ भन्दा बढी (देशभर) https://www.nabilbank.com/branches
🏧एटीएम (ATMs)	३२० भन्दा बढी
📢ब्रान्ड नारा (Slogan)	“Together Ahead”
🖱 SWIFT CODE	NARBNPKA
☎️CUSTOMER SUPPORT	customercare@nabilbank.com +977 1 5971871, +977 1 5970015 16600-162245 (NTC Toll Free Number) 18102-162245 (Ncell Toll Free Number)
🌏WEBSITE	www.nabilbank.com
👨‍👨‍👦‍👦Board of Directors	www.nabilbank.com/board-of-directors

२. प्रमुख सेवा तथा सुविधाहरू (Products & Services)

निक्षेप खाताहरू🎁 (Deposit Accounts):
- नबिल बचत खाता (Normal Savings)
- नबिल नारी बचत (Nari Bachat) – महिलाहरूको लागि विशेष
- मुद्दती खाता (Fixed Deposit) – उच्च ब्याजदर सहित
- नबिल धन वृद्धि र बाल बचत योजनाहरू
कर्जा सुविधाहरू💰 (Loan Schemes):
- नबिल ढुक्क घर कर्जा (Housing Loan)
- नबिल अटो लोन (Auto Loan)
- शैक्षिक कर्जा (Education Loan)
- साना तथा मझौला व्यवसाय कर्जा (SME Loan)
डिजिटल बैंकिङ 📱 (Digital Banking):
- nBank App:▶️ नेपालकै उत्कृष्ट मोबाइल बैंकिङ एप मध्ये एक।
- Online Account Opening:🌐 घरमै बसेर भिडियो केवाईसी (Video KYC) मार्फत खाता खोल्न सकिने।
- Cards:💳 क्रेडिट कार्ड, डेबिट कार्ड, र डलर कार्ड (Dollar Card) सुविधा।

३. हालैका उपलब्धिहरू 🏆(Recent Awards & Achievements)

Euromoney Award for Excellence 2025: Best Bank for Sustainable Finance (दिगो बैंकिङको लागि उत्कृष्ट)।
Asian Banking & Finance Awards 2025: साइबर सेक्युरिटी र प्रोजेक्ट फाइनान्समा उत्कृष्ट।
Best Presented Annual Report Award 2024: ICAN बाट गोल्ड अवार्ड प्राप्त (पारदर्शिताको लागि)।

नेपालको बैंकिङ इतिहासको एक महत्त्वपूर्ण अध्यायको रूपमा रहेको नबिल बैंक लिमिटेड (Nabil Bank Limited), सन् १९८४ मा स्थापना भएदेखि नै सफलता, नवीनता र ग्राहक-केन्द्रित सेवाको पर्यायवाची बनेको छ। नेपालमा क्रेडिट कार्ड, एटीएम जस्ता आधुनिक बैंकिङ उत्पादनहरू भित्र्याएर यसले वित्तीय क्षेत्रलाई नयाँ दिशा दियो। नेपाल बंगलादेश बैंकसँगको सफल एक्विजिसन (Acquisition) ले नबिललाई नेपालको सबैभन्दा ठूलो निजी क्षेत्रको बैंकको रूपमा स्थापित गर्दै यसको पहुँच र क्षमतालाई थप विस्तार गरेको छ।

नबिल बैंक आज पनि डिजिटल बैंकिङ र दिगो विकासमा आफ्नो ध्यान केन्द्रित गर्दै नेपाली अर्थतन्त्रलाई गतिशील बनाउन निरन्तर लागिरहेको छ। विगत चार दशकको बलियो विरासत र ‘सँधै अगाडि’ (Together Ahead) को दृढ प्रतिज्ञाका साथ, नबिल बैंक आगामी दिनहरूमा पनि वित्तीय समावेशीकरण (Financial Inclusion) र प्रविधिको माध्यमबाट देशको सेवामा अग्रणी भूमिका निर्वाह गर्न तयार छ।