Photo of Sunsari

सुनसरी जिल्ला Sunsari District

परिचय

 संघिय संरचना अन्तर्गत प्रदेश नं. १ का जिल्लाहरुमध्ये दक्षिण पश्चिममा पर्ने जिल्ला सुनसरी जिल्ला हो । याे जिल्लाको नामाकरण भरौल गा.वि.स. क्षेत्रको चारकोसे झाडीबाट उत्पत्ति भएको सुनसरी नदीको नामबाट भएको हो । यो नदी भरौल ,बक्लौरी ,सिंगिया ,भोक्राहा ,इनरुवा, नरसिंह ,जल्पापुर हुँदै भारततर्फ बगेको छ । सुनसरी जिल्ला दक्षिणमा समुद्र सतहदेखि १५२ मिटर र उत्तरमा ९१४ मिटर उचाईमा रहेको छ ।

Photo of Sunsari
सुनसरिका स्थानीय व्यापारी तस्विरः सामाजीक सञ्जाल

यस जिल्लाको पुर्वमा मोरङ्ग, पश्चिममा सप्तरी र उदयपुर जिल्ला उत्तरमा धनकुटा जिल्ला पर्दछ भने दक्षिणमा भारतको विहार प्रान्तसँग जोडिएको छ । यस जिल्लाको उत्तरी खण्डमा महाभारत पर्वत अन्तर्गतका पहाडहरु पर्दछन् भने मध्य भागमा भावर प्रदेश र दक्षिणि भागमा समथर मैदान पर्दछन् । यो जिल्ला पुर्व पश्चिम साँगुरो चौडाइ भइ उत्तर केहि साँगुरिएर क्रमशः फुक्दै लम्बाई दक्षिणतर्प फैलिएको छ ।

सुनसरी जिल्लाको भाैगोलिक अवस्थिती

१२५७ बर्ग कि.मि. क्षेत्रफल रहेको यस जिल्लामा  ७,५३,३२८ मानिसको बसोबास रहेको छ । यस जिल्लामा पक्की सडक १९५ कि.मि., ग्राभेल ३९९ कि.मि. र कच्ची सडक ६५७.५ कि.मि. रहेको छ । अधिकांश भाग तराईमा पर्ने सुनसरी जिल्लाबासीको मुख्य पेशा कृषि हो । धान, गहुँ, दलहन, तेलहन पछि उखु, जूट र सुर्ती पनि यस जिल्लामा उत्पादन हुन्छ। सुनसरी जिल्ला दक्षिणमा समुद्र सतहदेखि १५२ मिटर र उत्तरमा ९१४ मिटर उचाईमा रहेको छ। समग्रमा यस जिल्लाको भाैगोलिक अवस्थितीलाइ निम्नानुसार उल्लेख गरिएको छ ।

  • अ‌‌क्षांशः २६0  २३” उत्तरदेखि २६‍0 ‌‌ ५५” उत्तरसम्म
  • देशान्तरः-८७ ‌ ५” पूर्वदेखि ८७0  १६” पूर्वसम्म।
  • सिमाना: पूर्व  मोरङ जिल्ला, पश्चिम सप्तरी जिल्ला र उदयपुर जिल्ला (सप्तकोशी नदी), उत्तर धनकुटा जिल्ला (भेडेटार), र दक्षिण भारतको विहार राज्य पर्दछ।
  • क्षेत्रफल:१,२५७ वर्ग कि.मि.
  • औसत लम्वाई : पूर्वको बुढी नदी देखि पश्चिमको कोशी नदीसम्मको लम्वाई ४४ कि. मि.
  • औसत चौडाई: उत्तरको भेडेटार देखि दक्षिणको बुढीखोलासम्मको चौडाई ४५ कि.मि.
  • भौगोलिक विभाजन: १. उत्तरको पहाडी प्रदेश २. मध्यभागको भावर प्रदेश र ३. दक्षिणको समथर भुमि।
  • स्थानीय निकायः जिल्लामा २ वटा उपमहानगरपालिका, ४ वटा नगरपालिका र ६ वटा गाउँपालिका पर्दछ ।
Photo of Sunsari
तस्विरमा सुनसरी जिल्लाको भाैगोलिक अवस्थिती

सुनसरी जिल्ला महाभारत पर्वत श्रृङ्खला, चारकोसे जङ्गल र तराईका उर्वर भागहरू मिलेर बनेकोछ। यस जिल्लाको भौगोलिक वनावटलाई उत्तरको पहाडी प्रदेश, मध्यभागको भावर प्रदेश र दक्षिणको समथर भुमि गरी मुख्य तीन भागमा विभाजन गरिएको छ ।

हावापानी

यस जिल्लाको हावाहावापानी उष्ण मनसुनी रहेको छ । हावापानीमा खासै धेरै उतारचढाव रहेको पाईदैन । तर गर्मियाममा धेरै गर्मी र जाडो मौसममा सितलहर चलेको अवस्थामा वाहेक केही मात्रामा ठन्डा हुन्छ । यस जिल्लाको औषत अधिकतम तापक्रम र न्यूनतमतापक्रममा धेरै अन्तर रहेको पाइदैन ।

सुनसरी जिल्लाका प्रमुख धार्मिक क्षेत्रहरू

सुनसरी जिल्लामा रहेका प्रमुख धार्मिक क्षेत्रहरूमा बराहक्षेत्र, दन्तकाली, पिण्डेश्वर, बुढासुब्बा, शिवजट्टा, रामधुनी, पंचकन्या, बिष्णुपादुका,  प्राचिन हरिद्वार चतारा धाम आदी हुन ।

पञ्चकन्या मन्दिर तस्वीरः Everythingnepal

सुनसरी जिल्लाका प्रमुख पर्यटकीय क्षेत्रहरू

सुनसरी जिल्लामा रहेका प्रमुख पर्यटकिय क्षेत्रहरूमा चिमडी दह, भेडेटार, ठिगेढुंगा, कोशी टप्पु वन्यजन्तु आरक्ष, एभरेष्ठ विज्ञान केन्द्र ।

Photo of Sunsari

कोशिटापु वन्यजन्तु आरक्षण केन्द्र तस्वीरः Everythingnepal

वराह क्षेत्र सुनसरी
वराह क्षेत्र सुनसरी तस्वीरः Everythingnepal
 सुनसरी जिल्लामा रहेका प्रमुख नदी ताल तलैयाहरू

यस जिल्लाका प्रमुख नदी तथा ताल तलैयाहरूमा सप्तकोशी,  कोकाहा,  सुनसरी , बुढी, सेउती, सर्दु, खेतीखोला, टेंग्रा, पकलीखोला, दचकिचा, पटनाली, गडन खोला आदि पर्दछन् ।

Photo of Sunsari

निर्वाचन क्षेत्रको विभाजन

प्रतिनिधिसभा सदस्यकोलागि निर्धारित क्षेत्र संख्या ४ रहेको छ भने प्रदेशसभा सदस्यकोलागि निर्धारित क्षेत्र संख्या ८ रहेको छ।

स्थानियतहको विभाजन

नेपाल  सरकार संघीय मामीला तथा स्थानीय विकास मन्त्रालयले  संघीय संरचना अनुसार सुनसरी जिल्लाका साविकका गाउँ विकास समिति र नगरपालीकालाइ गाभेर जम्मा १२ वटा स्थानीयतह निर्माण गरेको छ । जसमा २ वटा उप महानगरपालीका, ४ वटा नगरपालिका र ६ वटा गाउँपालीका रहेका छन । जसलाइ तल प्रस्तुत गरीएको छ ।

१.    नामः ईटहरी उपमहानगरपालिका

केन्द्रः साविक ईटहरी उपमहानगरपालिका कार्यालय

जनसङ्ख्याः १४०५१७

क्षेत्रफलः  ९३.७८ (वर्ग कि.मि.)

वडा संख्याः २०

वडा नं.

समावेश भएका साविक

 गा.वि../.पा.हरू

साविक वडा नं.

क्षेत्रफल

जनसङ्ख्या

ईटहरी

२१,२६

ईटहरी

ईटहरी

ईटहरी

ईटहरी

ईटहरी

ईटहरी

ईटहरी

ईटहरी

१०

ईटहरी

१०

११

ईटहरी

११

१२

ईटहरी

१२

१३

ईटहरी

१३,१४

१४

ईटहरी

९,१५

१५

ईटहरी

१६

१६

ईटहरी

१७,२०

१७

ईटहरी

१९,२२

१८

ईटहरी

१८

१९

ईटहरी

२३,२५

२०

ईटहरी

२४

 

२.    नामः धरान उपमहानगरपालिका

केन्द्रः साविक धरान उपमहानगरपालिका कार्यालय

जनसङ्ख्याः १,३७,७०५

क्षेत्रफलः  १९२.३२ (वर्ग कि.मि.)

वडा संख्याः २०

वडा नं.

समावेश भएका साविक

 गा.वि../.पा.हरू

साविक वडा नं.

क्षेत्रफल

जनसङ्ख्या

धरान

१,४

धरान

२,६

धरान

धरान

२०,२१

धरान

२२

धरान

२३

धरान

धरान

धरान

१०

धरान

१०

११

धरान

११

१२

धरान

५,१२

१३

धरान

१३

१४

धरान

१४

१५

धरान

१५

१६

धरान

१६

१७

धरान

१७,२७

१८

धरान

१८

१९

धरान

१९

२०

धरान

२४-२६

 ३.    नामः इनरुवा नगरपालिका

केन्द्रः साविक इनरुवा नगरपालिका कार्यालय

जनसङ्ख्याः ६३५९३

क्षेत्रफलः ७७.९२  (वर्ग कि.मि.)

वडा संख्याः १०

वडा नं.

समावेश भएका साविक

 गा.वि../.पा.हरू

साविक वडा नं.

क्षेत्रफल

जनसङ्ख्या

इनरुवा

१,२

इनरुवा

७,८

इनरुवा

३,५

इनरुवा

४,६

इनरुवा

९,१०

मधेशा

१-९

चाँदबैला

१-९

डुम्राहा

२,७-९

बबिया

१-९

१०

जल्पापुर

१-९

  ४.    नामः दुहवी नगरपालिका

केन्द्रः साविक दुहवी नगरपालिकाको कार्यालय

जनसङ्ख्याः ५६२६९

क्षेत्रफलः ७६.६७  (वर्ग कि.मि.)

वडा संख्याः १२

वडा नं.

समावेश भएका साविक 

गा.वि../.पा.हरू

साविक वडा नं.

क्षेत्रफल

जनसङ्ख्या

दुहवी

१,२

दुहवी

३,१०

दुहवी

दुहवी

दुहवी

६,७

दुहवी

८,९

दुहवी

११-१४

सोनापुर

१-३

सोनापुर

४-९

१०

सिमरीया

१-९

११

तनमुना

१-९

१२

पूर्व कुशाहा

१-९

 ५.    नामः रामधुनी नगरपालिका

केन्द्रः साविक रामधुनी नगरपालिकाको कार्यालय

जनसङ्ख्याः ५१७५२

क्षेत्रफलः ९१.६९  (वर्ग कि.मि.)

वडा संख्याः ९

वडा नं.

समावेश भएका साविक

 गा.वि../.पा.हरू

साविक वडा नं.

क्षेत्रफल

जनसङ्ख्या

रामधुनी

१,२

रामधुनी

४,८

रामधुनी

३,६,७

रामधुनी

९,१०

रामधुनी

बकलौरी

३,५-७,९

बकलौरी

१,२,४,८

डुम्राहा

३,४

डुम्राहा

१,५,६

६.    नामः बराहक्षेत्र नगरपालिका

केन्द्रः साविक महेन्द्रनगर गा.वि.स.को कार्यालय

जनसङ्ख्याः ७७४०८

क्षेत्रफलः  २२२.०९ (वर्ग कि.मि.)

वडा संख्याः ११

वडा नं.

समावेश भएका साविक

 गा.वि../.पा.हरू

साविक वडा नं.

क्षेत्रफल

जनसङ्ख्या

बराहक्षेत्र

१,५,७-९

बराहक्षेत्र

२-४,६

भरौल

भरौल

२,६-९

भरौल

१,४,५

महेन्द्रनगर

१,२,५,६

महेन्द्रनगर

महेन्द्रनगर

३,७-९

प्रकाशपुर

२-५,९

१०

प्रकाशपुर

१,,६-८

११

मधुवन

१-९

७.    नामः देवानगञ्ज गाउँपालिका

केन्द्रः साविक देवानगञ्ज गा.वि.स.को कार्यालय

जनसङ्ख्याः ३५०७३

क्षेत्रफलः ५३.५६  (वर्ग कि.मि.)

वडा संख्याः ७

वडा नं.

समावेश भएका साविक 

गा.वि../.पा.हरू

साविक वडा नं.

क्षेत्रफल

जनसङ्ख्या

मध्यहर्षाही

१-९

देवानगञ्ज

१-९

कप्तानगञ्ज

४-९

कप्तानगञ्ज

१-३

साहेवगञ्ज

१-९

राजगञ्ज सिनुवारी

५,६,८,९

राजगञ्ज सिनुवारी

१-३,७

 

८.    नामः कोशी गाउँपालिका

केन्द्रः साविक लौकही गा.वि.स.को कार्यालय

जनसङ्ख्याः ४३२६

क्षेत्रफलः ७५.९८  (वर्ग कि.मि.)

वडा संख्याः ८

वडा नं.

समावेश भएका साविक

 गा.वि../.पा.हरू

साविक वडा नं.

क्षेत्रफल

जनसङ्ख्या

लौकही

१-९

पश्चिम कुशाहा

१,२,५-८

पश्चिम कुशाहा

३,४,९

श्रीपुरजब्दी

८,९

श्रीपुरजब्दी

५,७

श्रीपुरजब्दी

१-४,६

हरिपुर

१-६

हरिपुर

७-९

  ९.    नामः गढी गाउँपालिका

केन्द्रः साविक औरावनी गा.वि.स.को कार्यालय

जनसङ्ख्याः ३४८५२

क्षेत्रफलः ६७.७  (वर्ग कि.मि.)

वडा संख्याः ६

वडा नं.

समावेश भएका साविक 

गा.वि../.पा.हरू

साविक वडा नं.

क्षेत्रफल

जनसङ्ख्या

मधेली

१-९

औरावनी

१-९

छिटाहा

१-४,७,८

छिटाहा

५,६,९

सतेरझोडा

४-७

सतेरझोडा

१-३,८,९

१०.          नामः बर्जु गाउँपालिका

केन्द्रः साविक अमहिबेलाहा गा.वि.स.को कार्यालय

जनसङ्ख्याः ३११७८

क्षेत्रफलः  ६९.४३ (वर्ग कि.मि.)

वडा संख्याः ६

वडा नं.

समावेश भएका साविक

 गा.वि../.पा.हरू

साविक वडा नं.

क्षेत्रफल

जनसङ्ख्या

रामगञ्ज बेलगाछिया

१-३,८

रामगञ्ज बेलगाछिया

४-७,९

अमडुवा

१,२,४,९

अमडुवा

३,५-८

अमहिबेलाहा

१-९

चिमडी

१-९

 ११.          नामः भोक्राहा नरसिंह गाउँपालिका

केन्द्रः चिरौली चोक आसपास

जनसङ्ख्याः ४०५०९

क्षेत्रफलः ६३.३७  (वर्ग कि.मि.)

वडा संख्याः ८

वडा नं.

समावेश भएका साविक 

गा.वि../.पा.हरू

साविक वडा नं.

क्षेत्रफल

जनसङ्ख्या

भोक्राहा

३,४,८

भोक्राहा

१,२

भोक्राहा

५,६

भोक्राहा

७,९

नरसिंह

१,४

नरसिंह

२,८,९

नरसिंह

३,५,६

नरसिंह

१२.          नामः हरिनगरा गाउँपालिका

केन्द्रः साविक हरिनगरा गा.वि.स.को कार्यालय

जनसङ्ख्याः ४०८४६

क्षेत्रफलः ५२.२९  (वर्ग कि.मि.)

वडा संख्याः ७

वडा नं.

समावेश भएका साविक 

गा.वि../.पा.हरू

साविक वडा नं.

क्षेत्रफल

जनसङ्ख्या

रामनगरभुटाहा

१,२,६,८,९

रामनगरभुटाहा

३-५,७

गौतमपुर

१-९

हरिनगरा

१-९

बसन्तपुर

१-९

धुस्की

१,३,६,८,९

धुस्की

२,४,५,७

स्राेतः नेपाल सरकार संघीय मामीला तथा स्थानीय विकास मन्त्रालय  र जिल्ला समन्वय समिति सुनसरी । जिल्ला प्रशासन कार्यालय सुनसरी याे लेखमा कमिकमजोरी भएमा कमेन्ट बक्समा छोडिदिनुहोला । यदि तपाइ आफैले सुनसरी जिल्लाका स्थान र विशेषको लेख लेखेर चिनारी नेपालमा प्रकाशन गर्न चाहानु भएमा chinari2020@gmail.com मा सम्पर्क गर्न सक्नुहुने छ ।

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *